VLAN คือการแบ่งเครือข่าย LAN ออกเป็นกลุ่มย่อยแบบ logical เพื่อแยก broadcast domain, เพิ่มความปลอดภัย และบริหาร traffic ให้เหมาะกับแต่ละแผนก เช่น แผนกบัญชี ฝ่ายขาย กล้องวงจรปิด หรือ guest WiFi
VLAN คืออะไร และเกี่ยวข้องกับ Broadcast Domain อย่างไร
ระบบเครือข่าย LAN เป็นระบบการทำงานที่เรียกว่า Broadcast Domain หมายความว่านอกจากมีข้อมูลข่าวสารที่สื่อสารกันระหว่างเครื่องต้นทางกับเครื่องปลายทางแล้ว ยังมีข้อมูล ที่ไม่เจาะจงผู้รับว่าเป็นใครในระบบเครือข่าย ก็ยังสามารถแพร่กระจายไปทั่วเครือข่ายได้เช่นกัน ข่าวสารประเภทนี้เรียกว่า Broadcast
Broadcast เป็นข้อมูลข่าวสารที่มีความจำเป็นในระบบเครือข่าย LAN เพราะโปรโตคอล บนระบบเครือข่ายจะใช้บรอดคาสต์เพื่อช่วยให้การสื่อสารระหว่างเครื่องคอมพิวเตอร์บน เครือข่ายเป็นไปได้อย่างมีประสิทธิภาพ เช่นการใช้โปรโตคอล ARP จะช่วยให้เครื่อง คอมพิวเตอร์ทราบเบอร์ MAC Address ของเครื่องคอมพิวเตอร์ปลายทางได้

แต่เมื่อใดที่ระบบเครือข่ายมีขนาดใหญ่ขึ้น มีจำนวนเครื่องคอมพิวเตอร์ใช้งานหลายร้อยเครื่องทำงานบนเครือข่ายเดียว จะทำให้เกิดข้อมูลบรอดคาสต์จากคอมพิวเตอร์แต่ละเครื่องมีการสะสมเป็นจำนวนมากขึ้น จะส่งผลทำให้ประสิทธิภาพการทำงานของระบเครือข่ายโดยรวมลดทอนลงหรือช้าลง
จากปัญหาที่กล่าวมาข้างต้น จึงเป็นที่มาของการแก้ปัญหาและวธิกีารลดจำนวนข้อ มูล บรอดคาสต์ให้น้อยลง จึงเป็นเป็นที่มาของการแบ่งระบบเครือข่ายออกเป็นส่วนย่อยๆเรียกว่าการท า VLAN การท า VLAN นั้น ในทางปฏิบัติ เปรียบเสมือนเป็นการแบ่งกลุ่มของเครื่องคอมพิวเตอร์ปลายทางออกเป็นกลุ่มย่อยๆราวกับว่ามันอยู่ LAN เดียวกันและสามารถสื่อสารกันได้เฉพาะเครื่องในกลุ่มของตนที่อยู่ภานใน VLAN เดียวกันเท่านั้น โดยเครื่องที่อยู่ใน VLANเดียวกันไม่จ าเป็นว่าจะต้องต่อกับสวิตช์ตัวเดียวกันเท่านั้น แต่สามารถต่อกับสวิตช์ตัวอื่นก็ได้ขึ้นอยู่กับการออกแบบ การแบ่งประเภทของวีแลนด์ส่วนใหญ่แบ่งได้2 ประเภท ดังนี้
VLAN ชนิด Static
Static VLAN หรือที่เรียกว่า port-based membership หรือการเป็นสมาชิกของ VLAN โดยการกำหนดที่อินเตอร์เฟสของสวิตช์ว่าจะให้อินเตอร์เฟสไหนเป็นสมาชิกของวีแลนอะไร ถึงแม้ว่าเครื่องที่เชื่อมต่อใช้งานอยู่ในสวิตช์ตัวเดียวกัน แต่ถ้าหากอยู่คนละวีแลนด์ก็เหมือนกับว่าอยู่คนละสวิตช์ที่ไม่ได้ต่อเชื่อมถึงกัน ถ้าต้องการให้เครื่องต่างวีแลนด์สามารถติดต่อกันได้ต้อง ใช้อุปกรณ์ทำหน้าที่เร้าติ้ง เช่น เร้าเตอร์ หรือสวิตช์เลเยอร์สาม
VLAN ชนิด Dynamic

ไดนามิค VLAN เป็นการกำหนด VLAN ให้กับเครื่องคอมพิวเตอร์ของผู้ใช้โดยพิจารณาจากหมายเลข MAC Address เมื่อเครื่องคอมพิวเตอร์เชื่อมต่อกับพอร์ตของ สวิตช์ สวิตช์จะตรวจเช็คหมายเลข MAC Address ของเครื่องคอมพิวเตอร์ และส่งหมายเลขดังกล่าวไปเช็คที่ฐานข้อมูลกลางบนเซิร์ฟเวอร์เพื่อดูว่าหมายเลข MAC 20 Addess ดังกล่าวเป็นสมาชิกของ VLAN ได ก็จะแมปความความสำพันธ์ระหว่าง MAC Address กับหมายเลข VLAN โดยต้องมีฐานข้อมูลเก็บที่เซร์ฟเวอร์ที่ทำหน้าที่เป็น VLAN Membership Policy server VMPS
ข้อดีของการทำ VLAN
- จำกัดการแพร่กระจายของบรอดคาสต์ทราฟฟิกไม่ให้ส่งผลกระทบต่อประสิทธิภาพโดยรวมของเน็ตเวิร์ก โดยปกติหลายๆแอพพลิเคชั่นบนเน็ตเวิร์ก รวมทั้ง ไดรเวอร์ของโปรโตคอลต่างๆ เช่นไดรเวอร์ของ TCP/IP, IPX/SPX มักจะมีการส่งบรอดคาสต์เฟรมออกมาเป็นระยะๆเพื่อประโยชน์ต่างๆอันเอื้ออำนวยต่อการ ปฏิบัติของมัน
- ในเรื่องความปลอดภัย เช่นในองค์ที่มีแผนกต่างๆ เช่น แผนกบัญชี แผนก การเงิน แผนกบุคล ซึ่งแต่ละแผนกต่างก็มีข้อมูลที่เป็นความลับอยู่ซึ่งต้องการ ให้แผนกตัวเองเข้าได้เท่านั้น ถ้าไม่มีการแบ่งแยกเครือข่ายก็อาจจะมีการพยาม เข้าไปใช้งานข้อมูลที่ไม่เกี่ยวข้องกับแผนกตัวเองก็ได้
วางระบบ VLAN ให้เหมาะกับองค์กร
การออกแบบ VLAN ควรวางร่วมกับ IP Address, switch, firewall, WiFi และสิทธิ์การเข้าถึงข้อมูล หากต้องการปรับระบบเครือข่ายสำนักงานหรือโรงงาน สามารถดูบริการ วางระบบ Network และ ระบบ Fiber Optic เพื่อให้ backbone รองรับการใช้งานจริง
สำหรับองค์กรที่ต้องเชื่อม Switch ระหว่างอาคาร ดู ติดตั้งระบบ Network และ Fiber Optic

